INEC Ta Binciki Amfani Da AI A Rajistar Zaɓe

KANO —

Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta bayyana cewa tana gudanar da bincike kan wasu hotuna da ake zargin an ƙirƙira ko aka sauya ta amfani da fasahar basirar ɗan’adam (AI), waɗanda suka bayyana a cikin bayanan rajistar masu zaɓe da hukumar ta wallafa a shafinta na intanet.

A cikin wata sanarwa da mai magana da yawun hukumar, Mohammed Haruna, ya fitar, INEC ta ce ta gano wasu bayanan rajistar masu zaɓe da ke da alamun shakku a yayin aikin rajistar zahiri da aka gudanar a faɗin ƙasar daga ranar 9 zuwa 15 ga watan Oktoba.

Hukumar ta bayyana cewa ta fara nazarin waɗannan bayanai domin gano matsalolin da ke cikinsu tare da ɗaukar matakan gyara bisa tanade-tanaden dokokinta.

Sanarwar ta biyo bayan damuwar da jama’a suka bayyana a kafafen sada zumunta, bayan da wasu rahotanni suka yi tambaya kan sahihancin hotunan da ke cikin bayanan rajistar masu zaɓe da INEC ta wallafa a shafinta na intanet a ranar 26 ga watan Oktoba.

A cewar hukumar, tana kuma binciken yanayin zarge-zargen da aka yi kan hotunan, ciki har da yiwuwar an samu kurakurai, domin ɗaukar matakan da suka dace da zarar an kammala binciken.

INEC ta jaddada cewa bayanan rajistar da ta wallafa a halin yanzu na farko ne, ba cikakken jerin sunayen ƙarshe ba. Ta ce an tsara tsarin ne domin bai wa jama’a damar duba bayanan, gano kurakurai da kuma taimakawa wajen gyara su.

Hukumar ta nuna godiya ga ’yan Najeriya da sauran masu ruwa da tsaki da suka sanar da ita matsalolin da suke zargin sun gano a cikin bayanan. Ta ce sa ido da gudummawar jama’a na da muhimmanci wajen tabbatar da sahihanci da ingancin rajistar masu zaɓe.

Haka kuma, INEC ta tabbatar wa ’yan Najeriya cewa za ta binciki dukkan korafe-korafen da aka gabatar, tare da yin ƙoƙarin gyara kurakuran da aka tabbatar da samuwarsu. Ta kuma ce za ta ci gaba da sanar da jama’a duk wani sabon ci gaba da aka samu kan lamarin.

Hukumar ta bayyana cewa za ta kammala tantance bayanan rajistar kafin fitar da cikakken jerin sunayen masu zaɓen da aka yi wa rajista, wanda aka tsara za a wallafa nan da ranar 15 ga watan Disambar 2026.

Wallafa bayanan rajistar masu zaɓe na daga cikin shirye-shiryen da INEC ke gudanarwa gabanin babban zaɓen shekarar 2027. Wannan mataki na bai wa waɗanda suka yi rajista da sauran masu ruwa da tsaki damar duba bayanansu, sanar da hukumar duk wani kuskure da suka gano, domin a gyara shi kafin fitar da jerin sunayen ƙarshe.

Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta fara bincike kan wasu hotuna da ake zargin an samar da su ta amfani da fasahar basirar ɗan’adam (AI), waɗanda suka bayyana a rajistar masu zaɓe ta farko. Hukumar ta kuma ce tana gyara bayanan da aka gano suna ɗauke da kura-kurai.

INEC ta bayyana cewa rajistar da ta sanya a shafinta na intanet a ranar 26 ga Oktoba, 2026, ita ce wadda aka bai wa jama’a damar dubawa a faɗin ƙasar tsakanin 9 zuwa 15 ga Oktoba. Sai dai ta jaddada cewa bayanan da aka wallafa ba su ƙunshi dukkan gyare-gyaren da ake gudanarwa ba.

Shugaban Kwamitin Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Masu Zaɓe na hukumar, Mohammed Kudu Haruna, ya ce an gano wasu bayanan rajista da ke buƙatar ƙarin bincike tun lokacin da aka buɗe rajistar ga jama’a domin su duba.

Haruna ya ƙara da cewa INEC na binciken yadda hotunan da ake zargin suka shiga cikin bayanan rajistar, tare da duba yiwuwar samun matsalar fasaha ko kura-kurai a tsarin gudanarwa. Ya ce hukumar za ta ɗauki matakan da suka dace da zarar ta kammala tabbatar da gaskiyar lamarin.

Hukumar ta kuma bayyana cewa rajistar da aka wallafa ba ita ce ta ƙarshe ba, inda ta ce za ta ci gaba da tantancewa da gyara bayanai kafin kammala rajistar masu zaɓe ta ƙarshe a ranar 15 ga Disamba, 2026.

INEC ta yaba wa ’yan ƙasar da suka sanar da ita game da matsalar, tana mai cewa sa ido da gudummawar jama’a na taimakawa wajen tabbatar da sahihanci da ingancin rajistar masu zaɓe gabanin babban zaɓen shekarar 2027.

A baya, shugaban Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC), Joash Amupitan, ya bayyana a wani taron manema labarai na ƙasa da ƙasa cewa hukumar na shirin amfani da fasahar basirar ɗan’adam (AI) a babban zaɓen shekarar 2027.

Sai dai wani mai sharhi da aka ambata da sunan Director ya nuna shakku kan ko INEC za ta iya amfani da wannan fasaha yadda ya kamata wajen magance matsalolin zaɓe. Ya yi tambaya kan yadda za a iya dogaro da AI wajen gudanar da zaɓe, alhali har yanzu ana fuskantar ƙalubale wajen amfani da fasahar wajen magance matsalolin rashin tsaro a ƙasar.

Director ya bayyana cewa a ganinsa, INEC ba ta ɗauki matakan da suka dace wajen tabbatar da cewa fasahar AI ta shirya tsaf domin amfani da ita a babban zaɓen 2027 ba.

Ya kuma yi nuni da cewa hukumar ba ta gwada kayan aikin AI a zaɓukan gwamnonin da aka gudanar ba, duk da cewa hakan na iya ba ta damar tantance yadda fasahar ke aiki a zahiri kafin babban zaɓen.

Ya bayyana zaɓen gwamnan Jihar Osun a matsayin wata dama da INEC ta rasa wajen gwada fasahar tun kafin shekarar 2027.

A kalamansa, “Ga ƙasar da har yanzu ba ta iya amfani da AI wajen magance matsalolin tsaro masu sarkakiya da take fama da su ba, shin batun zaɓen shugabannin gwamnati ne kawai za ta iya warwarewa ta amfani da AI?”