Gwamnatin Tarayya Za Ta Fara Biyan Tallafin Sufuri 

KANO —

Gwamnatin Tarayya ta amince da biyan ma’aikatan gwamnati tallafin sufuri na naira 70,000 a kowane wata, a wani yunƙuri na rage musu nauyin kuɗin zirga-zirga da kuma sauƙaƙa matsin tattalin arziƙin da suke fuskanta.

Wani rahoto da jaridar Leadership ta wallafa ya bayyana cewa an ɗauki matakin ne domin tallafa wa ma’aikata sakamakon hauhawar kuɗin sufuri da sauran tsadar rayuwa. Ana sa ran tallafin zai taimaka wajen rage kuɗaɗen da ma’aikata ke kashewa wajen zuwa wuraren aikinsu da kuma komawa gidajensu.

Wannan mataki ya zo ne a lokacin da ma’aikata da dama ke nuna damuwa kan tashin farashin kayayyaki da tsadar sufuri, musamman a manyan biranen Najeriya. Tallafin sufuri na daya daga cikin buƙatun da ma’aikata ke gabatarwa domin rage nauyin tattalin arziƙin da suke fuskanta.

Sai dai har yanzu akwai buƙatar ƙarin bayani game da lokacin da za a fara biyan tallafin, ma’aikatan da za su cancanci amfana da shi, da kuma ko za a bai wa dukkan ma’aikatan gwamnati ne ko kuma wasu rukuni na musamman.

Rahoton bai bayyana ko tallafin zai kasance na dindindin ba ko kuma za a biya shi na wani ƙayyadadden lokaci.

A cewar Gbajabiamila, gwamnatin Shugaba Bola Tinubu ta rage wa’adin sake duba mafi ƙarancin albashi daga shekaru biyar zuwa shekaru uku, domin tabbatar da cewa albashin ya dace da sauye-sauyen tattalin arziƙi.

Ya bayyana cewa gwamnati za ta yi shawarwari da ƙungiyoyin ƙwadago domin tattauna batun albashi da kuma duba yadda za a inganta yanayin rayuwar ma’aikata.

A nasa ɓangaren, Ministan Ƙwadago da Samar da Ayyukan Yi, Muhammad Dingyadi, ya jaddada cewa manufofin gwamnati ba za su amfani ma’aikata ba matuƙar ba a aiwatar da su yadda ya kamata ba.

A ranar Alhamis, 19 ga watan Yuni, Shugaban Najeriya, Bola Tinubu, da ƙungiyar ƙwadago ta ƙasar sun sanar da matsayar da aka cimma kan sabon albashi mafi ƙanƙanta na naira 70,000 ga ma’aikata.

Sabon albashin ya ninka tsohon mafi ƙarancin albashi na naira 30,000 fiye da sau biyu.

An cimma wannan matsaya ne bayan doguwar tattaunawa tsakanin gwamnati da ƙungiyoyin ƙwadago kan buƙatar ƙara albashi domin ya dace da yanayin tattalin arziƙin ƙasar.

Najeriya na fama da hauhawar farashin kayayyakin masarufi da tsadar sufuri, yayin da darajar naira ke ci gaba da raguwa.

Cire tallafin man fetur da Shugaba Tinubu ya sanar a ranar da ya hau karagar mulki a watan Mayun 2023 ya taimaka wajen ƙara tsadar sufuri da kayayyakin masarufi, lamarin da ya ƙara wa jama’a nauyin rayuwa.

A watan Yuni, alkaluman Hukumar Ƙididdiga ta Najeriya sun nuna cewa hauhawar farashin kayayyaki ta kai kashi 34.2 cikin 100, matakin da rahotannin lokacin suka bayyana a matsayin mafi girma cikin kusan shekaru 30.

Wannan ya haifar da tambayoyi kan ko sabon albashin mafi ƙanƙanta zai iya rage tasirin hauhawar farashi da kuma biyan buƙatun yau da kullum na ma’aikata.

Batun ko albashin naira 70,000 zai wadatar da ma’aikata ya danganta da wurin da suke zaune, yawan mutanen da suke ɗaukar nauyinsu da kuma irin kuɗaɗen da suke kashewa a kowane wata.

A bisa al’ada, tsadar rayuwa a manyan birane ta fi ta yankunan karkara, lamarin da ke sa albashi ɗaya ya iya wadatar da wani ma’aikaci amma ya gaza biyan buƙatun wani.

Wani ma’aikacin gwamnati da BBC ta tattauna da shi a Abuja ya ce albashin bai wadatar da ma’aikatan da ke aiki a Abuja, saboda yawan kuɗin da suke kashewa wajen zirga-zirga.

Ya ce: “Yanzu kamar waɗanda suke aiki a Abuja amma suna zama a Suleja, a gaskiya albashin baya isar su.”

Ya ƙara da cewa yawan yaran da mutum ke da su da sauran nauyin iyalai na iya shafar yadda albashin sa zai wadatar da shi.

Sai dai ya bayyana cewa a matsayinsa na mutum, albashin naira 70,000 zai iya wadatar da shi, gwargwadon yanayin iyalinsa da buƙatunsa.

A nasa ɓangaren, Mustapha Muhammad, wani ma’aikaci a jihar Kano, ya bayyana ra’ayinsa cewa sabon albashin ba zai iya biyan buƙatun ma’aikata yadda ya kamata ba.

Ya ce farashin buhun shinkafa ya haura naira 70,000, wanda ke nufin cewa ma’aikacin da zai sayi rabin buhu a wata zai kashe kaso mai yawa na albashinsa.

Ya tambayi yadda ma’aikaci zai iya biyan kuɗin sauran kayan abinci, kamar sukari da manja, tare da kuɗin sufuri da sauran buƙatun yau da kullum.

Abubakar Isiyaku, wani ma’aikaci kuma manomi a jihar Kaduna, ya ce sabon albashin ba zai wadatar da ma’aikaci mai matsakaicin hali ba idan aka yi la’akari da tsadar rayuwa.

A cewarsa, farashin buhun shinkafa ta gida ya haura naira 65,000, yayin da buhun masara ya haura naira 80,000.

Ya kuma yi nuni da tsadar sufuri sakamakon cire tallafin man fetur, ƙarin kuɗin wutar lantarki, kuɗin makarantar yara da sauran nauye-nauyen da iyalai ke fuskanta.

Isiyaku ya bayyana cewa irin waɗannan kuɗaɗe na iya hana ma’aikata biyan buƙatun iyalansu yadda ya kamata, tare da rage musu damar gudanar da ayyukansu cikin walwala.

Ko sabon albashin da kuma tallafin sufuri da za’a fara biya za su iya rage wa ma’aikata nauyin tsadar rayuwa, zai danganta da lokacin da aka fara biyan tallafin, waɗanda za su amfana da shi da kuma yadda farashin kayayyaki da sufuri zai kasance a nan gaba.